 |
| Նկարը՝ ՀՅԴ Պատմութեան Թանգարան-Հիմնադրամին |
Անցեալ անգամ պատմեցինք ջարդի մասին, որին ենթարկուել էր, 1904 Յուլիս 16ին (հին տոմարով), Օլթիի մերձակայքում, մեր հայդուկների խումբը: Ջարդը տեղի ունեցաւ թրքական հողի վրայ, ռուս-տաճկական սահմանագլխից երկու ու կէս կիլոմետր անդին. բայց ջարդողները ռուսերն եղան, չնայած որ հայդուկները ասպարէզ էին իջել՝ հայութեան վաղեմի թշնամի դէմ կռուելու նպատակով:
 |
| Նկարները՝ ՀՅԴ Պատմութեան Թանգարան-Հիմնադրամին |
Վանի դրութիւնը կոտորածից յետոյ. կռիւ քաղաքում թնդանօթների դէմ
6/18 հոկտեմբեր 96 թ.
Սուլթանի սիրելի Ֆէրիկ Սաադէդդին փաշան, Վասպուրականի սոսկալի կոտորածի հեղինակը, որը իր տիրոջ իրադէով Հայաստանում րէֆօրմներ մտցնող յանձնաժողովի անդամ է կոչւում, հրճւում էր հայերի հազարաւոր դիակներով նա իրագործել էր իր տիրոջ բուռն ցանկութիւնները, իսկ հայ ժողովուրդը, օ՜, պարզ է, նա ողբում էր իր հազարաւոր զաւակների կորուստը, որոնք ընկան թէպէտ թշնամու ձեռքով, բայց շնորհիւ եւրոպական հիւպատոսների կազմած դաւերի:
Միաժամանակ քաջ ֆէտայի, յեղափոխական ղեկավար և մտաւոր գործիչ, Մանուկը ծնած է Փեթար գիւղը, Մշոյ կողքին: Նախնական ուսումը կառնէ Ս. Յովհաննու վանքը և կաւարտէ Ս. Կարապետի մէջ:
Վասպուրականի յեղափոխական աւագ սերունդի վերջին շառաւիղներիցն էր ընկեր Հաջի Մուրադ Խաչատրեանը, որ բազմավաստակ եւ հայրենիքից վտարանդի իր կեանքը աւարտեց, անցաւ յաւիտենութեան գիրկը Սեպտեմբեր 8-ին, հիւրընկալ Իրանի մայրաքաղաք Թեհրանում:
Մի քանի օր առաջ հող իջեցրինք ընկ. Գեղամ Թադէոսեանին:
Գեղամը ծնւել էր 1884 թւին Երեւանի Նորք թաղամասում: Համեստ ծնողների զաւակ էր նա՝ շրջապատւած յեղափոխական ազգակիցներով: Նախնական կրթութիւնը ստացաւ Նորքի թաղային դպրոցում, ապա անցաւ քաղաքային դպրոցը եւ վերջացրեց թեմականի լրիւ դասընթացքը: Տնտեսական պայմանները ստիպեցին նրան ընդմիջումներով ստանալ կրթութիւնը եւ վերջացնել 1908 թւին: Դեռ եւս դպրոցական նստարանի վրա նա տարւած էր հայ ժողովրդի ազատագրման ... գաղափարով: Նա փարում է գործօն յեղափոխական կուսակցութեան, Հ. Յ. Դաշնակցութեան:
Այսօր՝ ներկայ թւի սեպտեմբերի 2ին լրանում է մի ամբողջ տարի այն օրից, երբ Բաքւում մի խումբ արհեստաւորներ ու բանւորներ զէնքը ձեռին կռիւ էին մղում ռուս կանոնաւոր զօրքի ու կոզաքների դէմ հայոց ազգային եկեղեցական իրաւունքները պաշտպանելու համար: