Ցարդ մարդկային ընկերութեան բարձրագոյն տիպը, բարձրագոյն որակը, բարձրագոյն մակարդակը ազգն է: Ազգէն վեր՝ մարդկային համախմբման աւելի բարձր տիպ, աւելի բարձր մակարդակ, աւելի բարձր որակ, քաղաքակրթութեան զարգացման ներկայ հանգրուանին, տակաւին գոյութիւն չունի:
...
«Մենք մահինն ենք, մահը՝ մերը, մարդու գործն է միշտ անմահ» ճշմարտութեան հաւատացած արժանաւոր հայն է, որ տակաւ-տակաւ կ'արմատանայ մեր հոգիներէն ներս՝ իր հետ անգամ մը եւս արմատացնելով այն հաստատ ու անվիճելի ճշմարտութիւնը, թէ գործով կ'իմաստաւորուի մարդուն գոյութեան իմաստը, գործին յարակայութեամբ մարդը կը նուաճէ ժամանակի անհորիզոն անջրպետը, կ'ըլլայ, կ'ըլլայ ժամանակին հասո՛ւ ձայնը, մշտաբորբո՛ք արեգակը, կենարա՛ր աւիւնը...
.jpg)
Հայ ժողովուրդ,
Յիսուն տարի առաջ, իր զաւակներուն արեան գնով տակաւին նոր իր անկախութեան տիրացած հայ ժողովուրդը, իր քաղաքական եւ միջազգային իրաւունքներուն ճանաչումը կ'ապահովէր: Յանուն Հայաստանի Հանրապետութեան, 1920 Օգոստոս 10ին, Ա. Ահարոնեան դաշնակից պետութիւններու կողքին կը ստորագրեր Սեւրի դաշնագիրը:
Սեբաստացի Մուրադի մահուան 12-րդ տարեդարձին «Յառաջ»-ը նուիրել է իր նոյեմբ. 22-ի համարը: Մի շարք յօդուածներ ու յիշողութիւններ վերակենդանացնում են անմահ հերոսի վսեմ նկարագիրը: Մենք ստորեւ առաջ ենք բերում միայն ընկ. Մ. Վարանդեանի մի քանի ոգեշունչ տողերը:
Քաղաքացիներ, պատգամաւորներ Հայաստանի խորհրդի.
Գերագոյն Հայոց Ազգային Խորհրդի կողմից ես պատիւ ունիմ այսօր բաց անել անդրանիկ նիստը Հայաստանի Խորհրդի եւ յայտարարել, որ այսուհետեւ սա է միակ լիազօր մարմինը՝ ամփոփող իր մէջ Հայաստանի հանրապետութեան պետական իշխանութիւնը:
1897-ի սկիզբները Թիֆլիզի մէջ կը կայանար Դաշնակցութեան Բ. Ընդհ.
ժողովը, որը, սակայն, Երկրէն եւ արտասահմանէն չմասնակցող կարգ մը մարիններուն բողոքին
վրայ, համարուեցաւ Ռուսաստանի ընդարձակուած շրջանային ժողով: 1898ին միայն կարելի եղաւ
գումարել Բ. Ընդհ. ժողովը, որը երեք ամիս տեւեց եւ սահմանադիր ժողովի մը երեւոյթը առաւ,
իր տուած որոշումներով, մշակած կանոնագիրներով եւ մասնակցող վայրերու եւ ընկերներու
լրութեամբ: