Կարօ եւ Մարօ

Ա. Մանուկ Հասակում Կամքի Ուժ Էր Ցոյց Տալիս...

Հայկական յեղափոխութեան վարար յորձանուտին մէջ, երբ բոլոր կամքերը կը ձգտէին դէպի մէկ նպատակ, երբ կեանքն ու մահը խաղի էին ելած անձնազոհութեան եւ ինքնամատուցումի սրտառուչ մթնոլորտի մը մէջ, մարդկային մտերիմ ապրումները կը նկատւէին մեղանչում «Սրբազան Գործ»ին նկատմամբ: Յեղափոխութեան զինւորեալը մէկ սէր պիտի ունենար միայն՝ հայրենիք, սրտին մէջ պիտի խեղդէր հասարակ մահկանացուներու յատուկ բոլոր տեսակի զգացումներն ու ապրումները, որոնք տկարութեան ցուցանիշ կը համարւէին եւ արգելք՝ անկաշկանդ նւիրածութեան: Սիրել եւ սիրւած էակին հետ ընտանեկան երջանիկ բոյն մը կազմելու փափաքը անիրական ցնորք մըն էր մահւան հետ դաշինք կնքած բիւրաւորներու համար:

Արիստակէս Զօրեան. Կարօ (1871-1897)

Նկարները՝ ՀՅԴ Պատմութեան Թանգարան-Հիմնադրամին

Էլի՜ մի զոհ...

Ի՞նչ փոյթ սակայն... զո՞հի առջեւ միթէ պիտի ընկճւէք դուք, ընկերներ: Հայաստանի տարաբախտ մայրերին մէկն էլ աւելացաւ. հեկեկում է նա՝ որդեկորոյս մայրը, եւ նրա սիրտ կտրատող հառաչանքների հետ ձեր ողբը եւս հնչում է, ընկերներ: Թանկագին, անմոռաց Արիսի մահն է, որ ողբում էք:

Սաղաթէլ Խան Մ. Զօհրաբեան (1877-1897)

Նկարները՝ ՀՅԴ Պատմութեան Թանգարան-Հիմնադրամին

Այդ փառաւոր մահւան առջեւ, որ լուսաշող եկաւ պսակելու Սաղաթէլի մատաղ ճակատը – իբր տրամաբանական անողոք լուծումը նրա ձգտումների – հիացումի եւ յարգանքի խորին զգացումը միայն իր տեղն ունի:

Աստւածատուր Միրզայեան (Կրէտացի) (1871-1897)

Նկարները՝ ՀՅԴ Պատմութեան Թանգարան-Հիմնադրամին

Խանասօրի հերոսներէն մէկն էր ինքը:

Այս բառն ինքնին կը բաւէր յատկանշելու այդ քաջը, եթէ պատմութիւնը մթութեան քօղով գար պատելու այդ անունը, ինչպէս ըրաւ կռւի դաշտին վրայ ինկած մեր այնքա՛ն քաջերուն:

ԿՈՍՏԻ. Կոստեա Համբարձումեան

Նկարները՝ ՀՅԴ Պատմութեան Թանգարան-Հիմնադրամին

Աւա՜ղ, Կոստեայի մահւան լուրն էլ ճիշտ դուրս եկաւ:

Մի քանի օր է, որ այդ սեւ բոթը հասել էր մեզ, բայց չէինք ուզում հաւատալ: Ոչ ոք չէր հաշտւում այն մտքի հետ, որ համակ աշխոյժ, համակ ոգեւորութիւն ու կեանք՝ այդ երիտասարդ եւ ապրելու ու գործելու տենչով հարուստ սիրտը այլեւս դադարել է բաբախելուց:

Էտօ Դաշնակսկի Տէրրօր

Ի՞նչպէս Սպաննուեցաւ Ճէմալ Փաշա Թիֆլիզի Մէջ

1922 թուին էր:

Վրաստանի մայրաքաղաք Թիֆլիզի Բէհբութեան փողոցում ես հացթուխի խանութ ունէի:

Այդ նոյն փողոցում գտնւում էին Չեկայի հիմնարկութիւնները եւ հրշէջների հաստատութիւնը:

Ասպետ Ֆրանսացին

Էջ մը «Դաշնակցութեան» Պատմութենէն

1905 թուականին Հ. Յ. Դաշնակցութիւնը իր ամենամեծ դաւն էր յղացեր օսմանեան մայրաքաղաքին մէջ – Բանկ Օտտօմանի դէպքէն յետոյ – դաւ մը, որուն նմանը դժուար է գտնել ուրիշ ազգերու յեղափոխական տարեգրութեանց մէջ: