Հայկակ Կոսոյեանի մահով, որ պատահեցաւ Կիրակի, Նոյեմբեր 24ին, Թէհրանի մէջ, մեր յեղափոխական սերունդի ակնառու դէմքերէն մէկն է, որ աւա՜ղ անդարձ կը մեկնի մեր իրականութենէն:
Ոչ պաշտօնական. Այստեղ կը հրապարակուին Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութեան պաշտօնաթերթ «ԴՐՕՇԱԿ»-ի, եւ տարբեր երկիրներու մէջ, տարբեր ժամանակներու հրատարակուած Հ. Յ. Դաշնակցութեան պատկանող պաշտօնական կամ ոչ-պաշտօնական մամուլէն պատմական եւ կարեւոր լուրեր, յօդուածներ, տեղեկութիւններ:
Հայկակ Կոսոյեանի մահով, որ պատահեցաւ Կիրակի, Նոյեմբեր 24ին, Թէհրանի մէջ, մեր յեղափոխական սերունդի ակնառու դէմքերէն մէկն է, որ աւա՜ղ անդարձ կը մեկնի մեր իրականութենէն:
Պէտք է ունենալ բարոյական մի անսպառ կորով, պէտք է տիրապետել անձնազոհութեան անհատնելի ու անըկճելի կարողութեան, որ մարդ լինի մեծ, սերունդներից առաջ անցնի, թէեւ ժամանակի եւ տարածութեան փոքրիկ յաւիտենականութիւնների վրայով, լինի իրոք անհատ, անհատնելի, անսպառ ու յաւերժ: Լինել անցեալ ֆիզիքապէս, բայց մնալ միշտ ապագայա, միշտ անհասանելի, միշտ օրինակ:
Հ. Յ. Դաշնակցութեան Ատրպատականի կազմակերպութեան մէջ յիշատակութեան արժանի եւ պատւաւոր տեղ մը կը գրաւէ Խանասորցի Մեսրոպը՝ Մեսրոպ Տէր-Յակոբեանը: Ծնած է Թաւրիզի Ալչամիւլք գիւղին մէջ 1897-ին: Այս գիւղին մէջ յայտնի էր Տէր Յակոբեան գերդաստանը, որուն շառաւիղներէն մէկուն՝ Տէր-Յակոբ քահանայի որդին էր Մեսրոպը:
Պոլսոյ «Ազդարար» թերթը իր նոյեմբեր 20-ի թիւի մէջ կ'արձանագրէ մահը օր. Համասփիւռ Միրզոյեանի, որ տեղի է ունեցած նոյեմբեր 10-ի գիշեր Ազգային հիւանդանոցին մէջ:
Օր. Համասփիւռ իբրեւ ուսուցչուհի 1921-էն ի վեր կը պաշտօնավարէր Պոլսոյ ազգային վարժարաններու մէջ: Երեք տարիէ ի վեր թոքախտէ կը տառապէր ու կը դարմանուէր Ազգային Հիւանդանոցին մէջ, ուր եւ մեռած է:
![]() |
| Նկարները՝ ՀՅԴ Պատմութեան Թանգարան-Հիմնադրամին |
Խորը ցաւով կարդացինք «Յուսաբեր»ում, «Յառաջ»ից առնւած լուրը, որ Նոյեմբեր 6ին, առաւօտեան ժամը 2-ին, Լիւնժիմոյի հիւանդանոցում, կարճատեւ հիւանդութիւնից յետոյ, կնքել է իր մահկանացուն մեր վեթերան ընկեր Գ. Բալայեանը: ... Ողբացեալ ընկերը մահացել է Նոյեմբեր 6-ին, իսկ մենք տեղեկանում ենք «Յուսաբեր»ից Նոյեմբեր 25-ին:
Բայազէտի գրաւումից մի երկու ժամ առաջ դաւադիր քրդի գնդակին զոհ է գնում Դաշնակցութեան ամենահին անդամներից մէկը – Խանասօրի մարտիկ Թորոսը, որ 25 տարի ամենաջերմ կերպով նուիրուած գործում էր հայոց դատի համար:
Ճակատագիրը շատ անողոք և դաժան կերպով հարուածում է մեր ամենանուիրական և ազնիւ գործիչներին և այդ մի այնպիսի ժամանակ երբ նրանց կարիքը ամենասուր կերպով է զգացւում, երբ նրանց տեղը այժմ բռնող չունենք:
Թորոսը, այդ ազնիւ և անխոնջ գործիչն էլ գնաց: