25 April, 2023

Մոռցուած Հերոսներ. Տիգրան եւ Ռուբէն

Նկարը՝ ՀՅԴ Պատմութեան Թանգարան-Հիմնադրամին

Տիգրան եւ Ռուբէն: Յեղափոխական երկու նախակարապետներ Տարօնի աշխարհէն:

Տիգրան զաւակն էր հանրածանօթ Իգիթեան ընտանիքին, Մշոյ Սուրբ Մարինէ թաղէն:

Ռուբէն զաւակն էր նոյնպէս հանրածանօթ ընտանիքի մը, Յաղջան գիւղէն:

Հրաչ Աւետիսեան


Թեհրան, մայիս 8

Նոր մա՜հ, նոր կորո՜ւստ...

Այս անգամ անողոք մահը խլեց մեր շարքերից անվեհեր ռազմիկ ընկ. Հրաչին...

Եւ որքա՜ն անակնկալ, որքա՜ն արագօրէն... Եօթ օրուայ մէջ թոքերի բորբոքումը կտրեց նրա կեանքի թելը...

22 April, 2023

Ազդ. Չոռու Մանուկ

Հ. Յ. Դաշնակցութեան շարքերից Չոռու Մանուկ կոչւած անձը վաղուց իվեր մոռանալով իր կոչումը դարձել էր մի հասարակ սրիկայ, որը եւ իր կատարած հակակազմակերպչական եւ հակակուսակացական ընթացքի եւ Դաշնակցութեան անունը շահագործելուն համար, ենթարկւած էր բազմաթիւ նկատողութիւնների եւ նախազգուշացման: Իսկ վերջին ժամանակներում շանտաժի գործերում մասնակցելու եւ մանաւանդ շանտաժիստներին կուսակցական զէնք մատակարարելու համար, Հ. Յ. Դ. Չորրորդ Կ. Կօմիտէի որոշումով յանձնւեց Կովկասեան Ահաբեկիչ Մարմնի դատին, որի կողմից եւ ենթարկւեց մահւան պատժին, որը գործադրւեց ապրիլի 22-ի երեկոյեան:

21 April, 2023

Ռուբինա Եւ Եըլտըզի Եղեռնափորձը

Ռուբինա՛:

Ահա՛ անուն մը, որ ո՛չ մականունի պէտք ունի, ո՛չ ալ տիտղոսի՝ ճանչցուելու համար:

Մեր ազատագրական շարժման մասնակից յեղափոխական Հայուհիներու շարքին մասնաւոր տեղ մը կը գրաւէ մեր ողբացեալ ընկերուհին, որ իր աչքերը յաւիտենականութեան փակեց անցեալ Ապրիլ 21ին, Մոնթրէալի մէջ, հեռու հայրենիքէն, որուն ազատութեան նւիրած էր իր կեանքը, երիտասարդ տարիքէն սկսեալ:

20 April, 2023

«Ցեղին Սիրտը». Նեմեսիս. Դանիէլ Վարուժան

Քերթողն հսկայ մրրըկավարս, հրաչուի,
Նըւիրական արուեստանոցն իր մըտաւ,
Եւ փակեց լայն պողպատ դռներն հապշտապ,
Փակեց փեղկերն երկնքին դէմ, որոնց նեղ
Ճեղքերուն մէջ մընացին
Արեգակին մազերն ոսկի, սանտըրուած:

18 April, 2023

Դրւագներ Հայր Աբրահամի Կեանքէն

1917 թ. Նոյեմբերի 14-ին Հայր Աբրահամի հետ Վանէն կառքով մեկնեցանք Թիֆլիս: Ռուսական բանակը ամիսներ առաջ արդէն լքած էր կովկասեան ճակատը: Վասպուրականում մնացող Հայերը տեղական զինւած ուժեր կազմակերպած էին, Կոստի Համբարձումեանի գլխաւորութեամբ: Հայկական նորակազմ զինւած ուժերը կը գտնւէին Ոստանում, իսկ թուրքերը Աղթամարում: Երբ կառքի մէջ նստած էինք, Հայր Աբրահամը յուսահատ էր՝ որ մեր նւազ ուժերով չկրցանք Վասպուրականը պաշտպանել Թուրքերի դէմ: Կառքի մէջէն միշտ յուզւած Վանի Ծովը կը դիտէր եւ կը բացագանչէր. ափսո՜ս, ափսո՜ս, մէկ ալ բաղդ կ'ունենա՞նք այս ծովը լողանալու...

17 April, 2023

ՎԱՐԴ-ՄԱՆՈՒՇԱԿ. Յակոբ Աբրահամեան

Ծնած է 1873 ապրիլ 2-ին Ատաբազարի մէջ. որդին է հանգուցեալ Աբրահամ Աստւածատուրեանի, որ ծանօթ է ատաբազարցիներու իր ազգային ու կառավարական բարւոք պաշտօնավարութեամբ: