Թռուցիկ թերթ. ՀՅԴ Կ. Պօլսի Կեդրոնական Կօմիտէի (Թիւ 1)

Հայ եղբայրնե՜ր եւ Քոյրե՜ր,

Հայութիւնը ճգնաժամի մէջ:

Հնչակեաններուն ձեռքով կազմակերպուած Սեպտեմբեր 13-ի խաղաղ Ցոյցը, որով կուզէին Մայր-Հայրենիքի ահեղապէս անտանելի վիճակը վերջին անգամ հաւաքաբար պարզել Թուրք կառավարութեան եւ Եւրոպայի առջեւ,– այդ ցոյցը կոտորածի եւ անմիտ ու գազանային վրէժխնդրութեան առիթ մը եղաւ Թուրք բռնապետութեան համար. ոստիկանութիւնը ինքն էր որ զինեց ու գրգռեց հայերուն դէմ մայրաքաղաքիս սօֆթաներն ու թուրք խուժանը:

Դաշնակցութեան Հայդուկային Խմբի Կռիւը Հայոց Ձորում

Մութն ընկաւ, որոտագոչ թնդանօթների բօմբիւններն ու մարտինիների միահամուռ զալպերի թնդիւնները դադարեցին Այգեստանը դղրդեցնելուց: Կռիւը վերջացած էր եւ մենք, կամայ ակամայ, պէտք է թողնէինք Վանը: Երեք հոգի տեղացի վերցնելով մեզ հետ, երեկոյեան ժամը 1-ին ըստ տաճկական, ելանք այգիներից: Նախ քան ելնելը՝ մի մարդ ուղարկեցինք, իմանալու համար, թէ ո՛ւր մնաց Վարդանը իր խմբով. լրաբերը եկաւ, յայտնելով, որ քաղաքից քիչ առաջ մի խումբ է դուրս եկած, սակայն յայտնի չէ, Վարդանի՞ առաջնորդութեամբ, թէ ուրիշի: Երկար մտածելն աւելորդ էր. հարկաւոր էր շտապել դեռ ևս ցերեկով. կռւի ժամանակ պայմանաւորւած էինք երեկոյեան ելնել Այգեստանից և միանալ միմեանց հետ Հայոց-Ձորում, Կէմ գիւղի սարում: Ուղեցոյցն առաջ ընկաւ, մենք հետևցինք նրան: Ս. Խաչ վանքի ճանապարհին նկատեցինք թարմ և շատ ոտնահետքեր. այդ արդէն ապացոյց էր, որ մեր միւս խումբն այդտեղով անցել է և բոլորս էլ յուսացինք, որ գիշերը նրանց հետ կը լինինք:

Ժանգոտած Երկաթը Մաուզէրի Կը Փոխուի

Քանի մը ամիսներ առաջ՝ երիտասարդ ընկեր մը, Սուէտիայէն «Յուսաբեր»ին գրած թղթակցութեան մը մէջ յիշած էր, որ Պլութ-Պապուկն ալ մեռած է խոր ծերութեան մէջ:

Այսօր, Սուէտիոյ հերոսամարտի 20-ամեակի առթիւ, երբ կը մտածեմ լերան վրայ մեր ապրած կեանքն ու մղած կռիւներու վրայ, կը վերյիշեմ թէ ինչպէս, ասկէ 20 տարի առաջ, 70-ը անցած այս հերոս ծերունին, կանգնած Մուսա լերան գագաթին, Տամլաճգի կեդրոնատեղիին մէջ, կապոյտ կտաւէ շալվարով ու երկար, մինչեւ ծունկերը հասնող կարմիր ճիզմէներով եւ ամբողջ ամիս մը ածելի չտեսած ճերմակ մօրուքով, կը պատմէր որ թուրք զինուորի մը ձեռքէն խլած է մաուզէր հրացանը:

ՀՈՒՐ. Բարունակ Կապուտիկեան (1888-1918)

I

Ուղիղ մէկ տարի առաջ, իրիկւան մթնշաղին, Ծաղկունանց գաւառի սենեակիս մէջ, լախտի հարւածի ուժգնութեամբ թուլցուց իմ ծունկերս այն չարագոյժ եւ անսպասելի լուրջ Երևանէն,– որ այլեւս չկայ մեր Բարունակը:

Սուրէն Մելիքեան

Բարձրահասակ, թիկնեղ, կաղնու պէս ամուր, արծուահայեաց, գեղեցկադէմ, նուրբ եւ ազնուական շարժուձեւերով, երիտասարդ ու կենսուրախ, անսպառ եռանդ ու գործ – ահա Սուրէն Մելիքեանը:

ԱՐԶՈՒՄԱՆ. Տիգրան Խաչիկեան

Կարմիր սպանդէն յետոյ ճերմակ կոտորածին մանգաղը կը հնձէ մեր լաւագոյն ընկերները: Անոնց շարքը արդէն շատ երկար եղած էր. մենք կը յուսայինք որ նոր սուգերը կը խնայուին մեզի, բայց սխալեր ենք, քանի որ զոհի մը առջեւ կը գտնուինք, տակաւին 32 տարեկան ծաղիկ հասակի մէջ, լի յոյսերով ու յոյզերով:

Դոքտ. Արտաշէս Բաբալեան

Օգոստոս 1-ին, երկարատեւ ու ծանր հիւանդութիւնից յետոյ, իր մահկանացուն կնքեց ազգային-յեղափոխական գործիչ, թերթիս արտօնատէր ընկեր դոքտ. ԱՐՏԱՇԷՍ ԲԱԲԱԼԵԱՆԸ, խորը սուգի մատնելով ընկերներին, բարեկամներին եւ ծանօթներին: