29 July, 2022

Դաւիթ Թումանեան (Ծուռ Դաւիթ)

1910 թ. Յուլիսի 30-ին Վանի Արարաց հրապարակի վրայ, մի զզւելի դաւադրութեան զոհ գնաց մեր «Ծուռ Դաւիթ»ը – Դաշնակցութեան զինւորական շարքի ամենայանդուգն դէմքերից մէկը:

28 July, 2022

Համբարձում Գրիգորեան

Այլեւս սովորական արտայայտութիւն է դարձել տերեւաթափ բառը, մանաւանդ վերջին տարիներս:

Այժմ հերթը Հ. Յ. Դաշնակցութեան երրորդ սերնդինն է, որ ընդմիշտ հրաժեշտ է տալիս այս աշխարհին, վշտի ու ափսոսանքի բացագանչութիւններ թողնելով իր ետեւից:

ԹՈՐԳՈՄ. Թուման Թումեանց

Նկարը՝ ՀՅԴ Պատմութեան Թանգարան-Հիմնադրամին

Ա. Յեղափոխութեան Նոխազը

Դարերի ընթացքում, ազատատենչ անհամար հերոսների ծնունդ տւած՝ Սիւնեաց լեռնաշխարհի հարազատ զաւակն է Թուման Թումեանցը (Թորգոմ): Ծնւել է Շուշի, 1879 Մայիս 1ին: Իր ծննդավայրի թեմական դպրոցի ամենափայլուն շրջանաւարտներից էր, հասակակից ու գաղափարական ընկերը Արամի, Իշխանի, Իսաջանի, Մենակի եւ բազմաթիւ ուրիշ նւիրեալների: Իր մտաւոր պատրաստութեամբ, լուրջ եւ քաղցր բնաւորութեամբ, աշխատունակ ու եռանդուն խառնւածքով սիրւած եւ գնահատւած էր բոլոր կողմից հաւասարապէս:

26 July, 2022

Բագրեւանդի Կռիւները. Մօսունի եւ Զօռի Պահանոցների Գրաւումը

Հ. Յ. Դաշնակցութեան երկու արշաւախմբերի գործունէութեան ասպարէզ որոշւած էր պատմական Բագրեւանդ գաւառը, որի սահմանների մէջ գտնւում են Հին Բայազիտը եւ Իւչքիլիսէի սուրբ Յովհաննու վանքը:

Այս անգամ կռիւը աւելի դժւարին էր եւ ծանր պարագաների մէջ դրւած:

ԳԱՅԼ ՎԱՀԱՆ. Մինաս Տօլպաշեան

Նկարները՝ ՀՅԴ Պատմութեան Թանգարան-Հիմնադրամին

1872ին ծնած է Մինասը, Բալուի Հաւաւ գիւղը. համեստ ընտանիքի մը զաւակն էր ան, Տօլպաշեան բազմանդամ գերդաստանի տոհմէն:

Մինասին դպրոցական կեանքը եղած է պարզուկ նախակրթարանի մը ընթացքը, իր գիւղին մէջ պարզ կարդալ-գրել մը հազիւ միջոց ունեցաւ սորվելոՒ:

25 July, 2022

Կարօ եւ Մարօ

Ա. Մանուկ Հասակում Կամքի Ուժ Էր Ցոյց Տալիս...

Հայկական յեղափոխութեան վարար յորձանուտին մէջ, երբ բոլոր կամքերը կը ձգտէին դէպի մէկ նպատակ, երբ կեանքն ու մահը խաղի էին ելած անձնազոհութեան եւ ինքնամատուցումի սրտառուչ մթնոլորտի մը մէջ, մարդկային մտերիմ ապրումները կը նկատւէին մեղանչում «Սրբազան Գործ»ին նկատմամբ: Յեղափոխութեան զինւորեալը մէկ սէր պիտի ունենար միայն՝ հայրենիք, սրտին մէջ պիտի խեղդէր հասարակ մահկանացուներու յատուկ բոլոր տեսակի զգացումներն ու ապրումները, որոնք տկարութեան ցուցանիշ կը համարւէին եւ արգելք՝ անկաշկանդ նւիրածութեան: Սիրել եւ սիրւած էակին հետ ընտանեկան երջանիկ բոյն մը կազմելու փափաքը անիրական ցնորք մըն էր մահւան հետ դաշինք կնքած բիւրաւորներու համար:

Արիստակէս Զօրեան. Կարօ (1871-1897)

Նկարները՝ ՀՅԴ Պատմութեան Թանգարան-Հիմնադրամին

Էլի՜ մի զոհ...

Ի՞նչ փոյթ սակայն... զո՞հի առջեւ միթէ պիտի ընկճւէք դուք, ընկերներ: Հայաստանի տարաբախտ մայրերին մէկն էլ աւելացաւ. հեկեկում է նա՝ որդեկորոյս մայրը, եւ նրա սիրտ կտրատող հառաչանքների հետ ձեր ողբը եւս հնչում է, ընկերներ: Թանկագին, անմոռաց Արիսի մահն է, որ ողբում էք: